Sportexpert

2 augustus 2016

Ouders willen bewegingsonderwijs als kernvak en gegeven door vakleerkracht

Een meerderheid van de ouders vindt het belangrijk dat naast rekenen en taal bewegingsonderwijs een kernvak is op de basisschool en dat het wordt verzorgd door een gespecialiseerde vakleerkracht bewegingsonderwijs. Verder zijn ouders behoorlijk tevreden over bewegingsonderwijs en sport op de school van hun kind. Dat blijkt uit onderzoek dat het Mulier Instituut heeft gehouden onder ouders van basisschoolleerlingen.

Klik hier voor het volledige artikel.

9 juni 2016

Begeleiding van mensen met een chronische ziekte bij sport/bewegen: ga in gesprek over betekenissen

Linda, 46 jaar, is een sportieve vrouw: ze loopt drie keer per week hard, gaat twee keer spinnen en doet nog één of twee keer aan yoga. Als haar conditie ineens snel achteruit gaat en ze minder aankan, gaat ze naar de huisarts. Diabetes type 2 luidt zijn diagnose. Aanvankelijk is Linda teleurgesteld: ze sportte toch voldoende? Maar met diabetes in haar familie kwam het niet helemaal onverwacht. Na haar diagnose gaat ze op zoek naar een oplossing. Die vindt ze niet met haar zorgverleners, want die geven alleen medicatie als oplossing. Samen met haar sportschoolmanager komt ze uit bij een specifiek programma met krachttraining. Dat blijkt te werken: door drie keer in de week een uur een intensieve training te doen, heeft ze haar diabetes – zonder medicijnen – weer onder controle.

Klik hier voor het volledige artikel.

24 mei 2016

Effecten van bezuinigingen op sport

Uit het landelijk onderzoek naar de uitgaven van gemeenten aan sport in de periode 2010 – 2015 (Hoekman en van den Dool, 2015) komen op het eerste oog geen verontrustende uitkomsten, als men de sport een goed hart toedraagt. In deze tijd van economische crisis en alom gepredikte noodzaak tot bezuinigingen bij de overheid, zijn de beschikbare budgetten voor sport in absolute bedragen opmerkelijk constant gebleven. Het aandeel sport in de totale gemeentelijke begrotingen is zelfs licht gestegen, ten teken dat op andere terreinen wel degelijk op budgetten is gekort. Als evenwel rekening wordt gehouden met de inflatie en het (groeiend) aantal inwoners dat bediend moet worden met hetzelfde budget is de ‘koopkracht’ van de beschikbare budgetten voor sport wel iets teruggelopen.

Klik hier voor het volledige artikel.

12 mei 2016

De effecten van bewegen op verschillende chronische aandoeningen

Exercise = medicine. Bewegen wordt steeds vaker ingezet als ‘medicijn’ tegen verschillende chronische aandoeningen. Volwassenen met een chronische aandoening bewegen minder vaak dan gezonde volwassenen, die overigens vaak ook al te weinig bewegen. Maar wat weten we eigenlijk over de effecten van bewegen op aandoeningen zoals depressie, overgewicht, diabetes, hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten?

Klik hier voor het volledige artikel.

19 april 2016

Is sport en bewegen een overschat medicijn bij chronische ziekte?

Oei. In mijn vorige bijdrage voor Sportexpert had ik het over goede voornemens op het gebied van gedragsverandering en noemde ik mijn eigen plan om aan pilates te beginnen. Om mijn spieren te versterken en zo mijn ervaren gezondheid te vergroten. Het goede nieuws: ik ben begonnen. Het minder goede nieuws: ik ben ook (‘tijdelijk’) weer gestopt. Waar dat aan ligt? Tja. Gebrek aan tijd, andere prioriteiten, ik weet het niet. Ik denk nog steeds dat het zinvol is om te gaan doen en vond het ook best leuk, maar blijkbaar vind ik het erg lastig in mijn leven in te passen. Dat is confronterend voor mijzelf. Maar dat brengt me ook bij vragen over de werkzaamheid van sport/bewegen als medicijn, vooral als het gaat over de toediening ervan.

Klik hier voor het volledige artikel.

7 april 2016

Repareert Tweede Kamer historische scheefgroei in bewegingsonderwijs?

In Nederland hebben we een historisch gegroeide disbalans in het bewegingsonderwijs. Waar in het voortgezet onderwijs de gymles alleen door hbo-opgeleide vakleerkrachten mag worden gegeven, zijn voor hetzelfde vak op de basisschool ook groepsleerkrachten bevoegd (zij het na 2005 alleen met een aanvullende leergang). De situatie is het resultaat van een historisch proces waarbij het vak zo’n dertig jaar eerder als wettelijk verplicht vak in het voortgezet onderwijs werd ingevoerd (1863) dan voor het basisonderwijs (1890) en de beloning voor gymleraren in het primair onderwijs lange tijd minder goed was dan die voor groepsleerkrachten po en voor leraren in het vo.

Klik hier voor het volledige artikel.

28 februari 2016

Management van sportaccommodaties en -evenementen

In de Vlaamse reeks Management & Bestuur in Sport verscheen in 2015 een nieuwe bundel van de redacteuren Jeroen Scheerder en Steven Vos, ditmaal gewijd aan Management en marketing van sportaccommodaties en sportevenementen. Gewild of ongewild doet deze subtitel denken aan de bundel Management van sportaccommodaties en –evenementen, opgesteld door een schrijverscollectief aangevoerd door Hans Westerbeek, die tien jaar eerder verscheen bij Arko Sports Media. Hoe verhouden beide publicaties zich tot elkaar? Ligt het accent op een actualisering, of is er sprake van een ander perspectief op min of meer dezelfde thematiek? En in beide gevallen, waarin zitten dan de verschillen? We signaleren enkele opvallende zaken.

Klik hier voor het volledige artikel.

17 februari 2016

Kunnen we ook te veel bewegen? 

Sport en bewegen is onder andere voor onze gezondheid belangrijk. Maar kunnen we ook te veel bewegen? Een Deense studie (Schnohr ea., 2015) concludeerde dat mensen die regelmatige hardlopen een lagere sterftekans hebben dan mensen die niet aan sport doen. Opvallend genoeg vonden zij ook dat mensen die zeer intensief hardlopen een grotere kans hebben op sterfte in vergelijking met mensen die regelmatig hardlopen. Intensieve hardlopers bleken een even grote kans op overlijden te hebben als mensen die niet sporten. Er werden echter een aantal kritische kanttekeningen bij dit onderzoek geplaatst. De groep intensieve hardlopers bleek in het onderzoek te klein, waardoor geen valide uitspraken konden worden gedaan.

Klik hier voor het volledige artikel.

14 januari 2016

Over goede voornemens en een andere kijk op gedragsverandering in de zorg

Bent u het nieuwe jaar begonnen met goede voornemens? Goede voornemens die vragen om gedragsverandering? Bijvoorbeeld (meer) gaan sporten of meer lichaamsbeweging in uw dagelijks leven integreren? U bent niet de enige! Zelf loop ik al enige tijd rond met het plan om pilates uit te proberen, om de spieren van mijn hypermobiele lijf wat meer te trainen. Maar dat is er tot nu toe nog niet van gekomen…

Klik hier voor het volledige artikel.

12 december 2015

Hoe vitaal zijn sportverenigingen?

Onlangs verscheen het boek Vitale sportclubs voor sport en samenleving. De bundel is gewijd aan de vitaliteit en vitalisering van sportverenigingen. Daarbij hebben de auteurs niet zozeer de vraag gesteld of sportverenigingen in de 21e eeuw nog wel bestaansrecht hebben: anno 2015 zijn er immers nog zo’n 27.000 actief in Nederland en de ruim 4 miljoen Nederlanders die lid zijn van een of meer sportverenigingen twijfelen niet aan dit bestaansrecht. Een hele stoet van wethouders en wetenschappers doet dat evenmin. Wel is duidelijk dat de maatschappelijke omgeving waarin de sportclubs opereren sterk verandert en dat schept nieuwe condities. Daardoor wordt een groot beroep gedaan op het aanpassingsvermogen van sportverenigingen, wat als een kernelement van hun vitaliteit wordt beschouwd.

Klik hier voor het volledige artikel.

25 november 2015

De geschiedenis van de toekomst van sportaccommodaties

RIVM en SCP voeren op verzoek van het ministerie van VWS een Sport Toekomst Verkenning (STV) uit. Onderdeel van die verkenning zijn accommodaties en de beweegvriendelijke omgeving. De STV is een goede aanleiding om eens terug te kijken naar eerdere toekomstverkenningen, om te zien of, en in welke mate, we nu in de toekomst leven die toen werd voorzien. En wat kunnen we leren van deze terugblik, als we ons opnieuw aan een toekomstverkenning wagen?

Klik hier voor het volledige artikel.

21 oktober 2015

Sport & Bewegen en Gezonde Leefstijl: een lastig spanningsveld voor het vakonderwijs

Net zoals de relatie tussen bewegingsonderwijs en sport, is de relatie tussen bewegingsonderwijs en gezondheidsbevordering spanningsvol. Dit blijkt bij de uitwerking die nu in opdracht van de onderwijsagenda Sport, Bewegen en Gezonde Leefstijl (SBGL) is gegeven aan het zogenaamde Leerplankader SBGL. Dit leerplankader, ontwikkeld door SLO, is bedoeld als een raamplan waarop leerplanmakers bij scholen en kinderopvang zich kunnen baseren bij het maken van een concreet leerplan voor hun school.

Klik hier voor het volledige artikel.

5 oktober 2015

Sport en bewegen in de spreekkamer: enkele ‘boeiende spanningsvelden’ in de diabeteszorgverlening

In mijn vorige bijdrage voor Sportexpert schreef ik over Sport in Tijden van Ziekte, een onderzoek naar betekenissen van sport en bewegen voor mensen met een chronische ziekte of aandoening en naar hoe die betekenissen in de zorgcontext vorm krijgen (www.stzverhalen.nl). Ik ging in op enkele verschillende typen ziekteverhalen die we tot nu toe tegen zijn gekomen in de verhalen die mensen met diabetes, depressie, borstkanker en hiv ons vertelden en op de rol van sport en/of bewegen daarin. In deze bijdrage licht ik alvast een tipje van de sluier op als het gaat om ervaringen van zorgverleners op dit gebied.

Klik hier voor het volledige artikel.

27 augustus 2015

Ruimte en sport: geen vanzelfsprekende combinatie

Er zijn de laatste tijd diverse studies verschenen waarin wordt verkend hoe het zit met de relatie ruimte ‘in relatie tot gezond gedrag, redzaamheid en sociale verbanden’ (Bottenheft en van Staalduinen 2014); de ‘relaties van de fysieke omgeving met leefstijl, redzaamheid en sociale verbindingen’ (Kamphuis e.a. 2014) en ‘de relatie tussen ruimtelijke ordening en gezondheid vanuit het ruimtelijke, milieu- en volksgezondheiddomein’ (Kruize e.a. 2015). Dit zijn studies waarin literatuur en voorbeelden bij elkaar worden gebracht, die ons leren of de inrichting van de ruimte er iets toe doet als het gaat om gezondheid, sociale verbanden, enz. Als duidelijk is dat een bepaalde inrichting van de ruimte effecten heeft op onze gezondheid en sociale verbanden, dan zouden we deze kennis kunnen benutten bij nieuwbouwwijken, herstructurering van binnensteden en bedrijventerreinen, en herontwikkeling van krimpregio’s.

Klik hier voor het volledige artikel.

24 juli 2015

Sportstimulering bij kinderen: niet alleen om fysieke gezondheid te verbeteren, maar ook om psychologische en sociale gezondheid te verhogen 

Voor een goede gezondheid van kinderen is sporten en bewegen belangrijk. Kinderen die voldoende sporten en bewegen hebben minder kans op gezondheidsklachten. Door onder andere sport en bewegen te stimuleren in de omgeving waar kinderen wonen en naar school gaan, zet het kabinet binnen het Nationaal Programma Preventie in op het voorkomen van chronische ziekten, zoals overwicht (Rijksoverheid, 2013). Sport- en beweegstimulering is dus een speerpunt in de noodzaak om overgewicht te verminderen en gezondheid te bevorderen.

Klik hier voor het volledige artikel.

24 juni 2015

Bewegingsonderwijs op de basisschool. Wie pakt het aan? 

Het bewegingsonderwijs behoort tot de verplichte vakken in het primaire onderwijs. “Scholen zijn verder vrij om binnen dit wettelijke kader het bewegingsonderwijs programma invulling te geven, bijvoorbeeld hoe ze invulling geven aan het aantal uur bewegingsonderwijs” (VWS Beleidsbrief sport, 2011). Dit citaat uit de beleidsbrief geeft in het kort aan in welk spanningsveld basisscholen zich bevinden: bewegingsonderwijs is verplicht, maar de overheid geeft verder geen nadere aanduiding hoe dit onderwijs moet worden gegeven. Tegelijkertijd heeft het kabinet als ambitie geformuleerd dat er meer uren bewegingsonderwijs op basisscholen zouden moeten worden gegeven, liefst drie uur per week.

Klik hier voor het volledige artikel.

11 juni 2015

Veelzijdigheid in verhalen over sport, bewegen en ziekte 

Veel medische en epidemiologische studies wijzen op positieve relaties tussen verschillende vormen van sport en/of lichaamsbeweging en het herstellen van of kunnen omgaan met een (chronische) ziekte of aandoening. Deze bevindingen worden vertaald in adviezen om te gaan of blijven bewegen of sporten tijdens een ziekte, om weer gezond te worden of je gezond te voelen. Bewegen begint inmiddels de status van medicijn te krijgen, goed ter bestrijding van een veelheid van gezondheidsklachten. Bij die opvatting wordt echter vaak voorbijgegaan aan wat bewegen voor iemand betekent.

Klik hier voor het volledige artikel.

1 juni 2015

Optimalisering van de bezetting van sportaccommodaties 

Gemeenten ontkomen niet aan bezuinigingen op hun sportbeleid (Hoekman en van der Bol 2014). Aangezien bij de meeste gemeenten 80 tot 90% van de uitgaven voor sport uitgaven betreft voor sporthallen, sportvelden en zwembaden, is het niet vreemd dat met name wordt gekeken naar mogelijkheden om de inkomsten uit verhuur en kaartverkoop te verhogen en/of de kosten te verlagen. Een van de knoppen waar dan aan kan worden gedraaid, is de bezettingsgraad van de accommodaties. Over deze thematiek is gediscussieerd tijdens een sessie van de VSG Kennisdag Sportaccommodaties en Zwembaden in april 2015 (Wezenberg-Hoenderkamp en van der Poel 2015), naar aanleiding van een presentatie over onderzoeken in Leeuwarden (Wezenberg-Hoenderkamp 2014a), Utrecht (Wezenberg-Hoenderkamp 2014b) en Alkmaar (nog niet openbaar). Hieronder passeren enkele punten uit die discussie.

Klik hier voor het volledige artikel.