Sport & Gemeenten (column)

De column van Hugo van der Poel

Medailles en ledengroei

Menig journalist ging er deze zomer vanuit dat de EK-titel van de Oranje voetbalsters zou leiden tot hordes meisjes die zich aanmelden bij voetbalclubs. Maar elke journalist die ontwikkelingen in de ledenaantallen bij bonden combineert met het wel of niet halen van gouden medailles door Nederlanders, kan zien dat er nauwelijks tot geen verband is. Golf is een grote sport geworden, zonder dat het veel op televisie is en zonder medailles en aansprekende namen. Fitness is enorm gegroeid zonder dat iemand daar een medaille in kan halen. Kent iemand een beroemde sportvisser? Bij handbal en volleybal hebben we recent aansprekende successen gezien, maar de betreffende bonden noteren voor de reguliere varianten teruglopende ledenaantallen. Sven Kramer kan gouden medailles halen wat hij wil, maar de schaatsbond wordt er niet groter van.

Voor het uitblijven van medaille-effecten zijn verschillende verklaringen. Ten eerste: je kunt niet alles doen. Heb je als jonge meid net bedacht dat je gaat voetballen, haalt Dafne Schippers goud bij atletiek en gloriëren de hockeydames. Wat te doen? Ten tweede: hoe groot is de groep die wordt aangesproken? Voor wie geldt het Nederlandse voetbalteam als inspiratie? Alle vrouwen? Meisjes? Witte meisjes? Ten derde: weer een schaats-, zeil- of zwemmedaille. Hoe nieuw is dat? Waarom zou iemand geïnspireerd raken door de zoveelste medaille van Ireen Wüst? Ten vierde: wat is de opnamecapaciteit van de betreffende sport? Veel hockeyclubs hebben wachtlijsten, hockey kan niet veel harder groeien dan het nu doet. Gestimuleerd door Dancing on ice? Kunstrijverenigingen hebben hooguit plek voor enkele tientallen nieuwe leden, dan zitten hun uren en trainers vol. Ten vijfde: de betreffende sport, zoals vrouwenvoetbal, groeide toch al, ook zonder dat er medailles werden gehaald.

Een niet onbelangrijke vraag is of medailles nieuwe sporters trekken, of dat er sprake is van vervanging van de ene sport door een andere. Zoals Jackie Groenen, die nu opvalt in het middenveld van Oranje, maar ‘verloren’ is voor judo. Zal haar voorbeeld meer meiden op de gedachte brengen om naar voetbal over te stappen? Wie weet, want er zijn uitzonderingen op de regel dat medailles weinig effect sorteren op de ledenaantallen van verenigingen en bonden. Dan gaat het om iets relatief nieuws, in een sport die relatief makkelijk is op te pakken en opnamecapaciteit heeft. Denk aan judo (Geesink) in de jaren zestig, toen het land vol werd gezet met gymzalen en sporthallen. Of darts (Van Barneveld), waarvoor je elk café en elke sportkantine met een bord en pijltjes kunt voorzien. Het vrouwenvoetbal is met het EK deze zomer definitief op de kaart gezet; het is makkelijk op te pakken en zeker buiten de grote steden liggen voldoende onderbespeelde velden waar de meiden terechtkunnen. Nu nog trainers en geschikte competities, en het zou zomaar kunnen dat het EK een stimulans zal blijken voor doorgaande groei van het vrouwenvoetbal. Overigens valt te hopen dat de omgekeerde redenering niet geldt, want dan kunnen de vrouwen bij de voetbalclubs simpelweg de vertrekkende mannen vervangen.

Hugo van der Poel is directeur van het Mulier Instituut