Sportverenigingen

Sportverenigingen organiseren een groot deel van het sportaanbod in Nederland.  Het Mulier Instituut volgt sinds het jaar 2000 de stand van zaken en de ontwikkelingen in de Nederlandse sportverenigingen door middel van de landelijke Verenigingsmonitor. Daarbij komen alle aspecten van het verenigingsleven aan de orde. Zo weten we onder andere dat:

  • Ondanks de zorgen van verenigingen over beschikbaarheid en aanwas van vrijwilligers de meeste clubs beschikken over voldoende vrijwilligers.
  • een derde van de clubs zich (ernstige) zorgen maakt over de toekomst van de financiën.
  • Twee derde van de verenigingen over een krachtige organisatie beschikt. Zij zijn goed in staat om het sportaanbod voor hun leden en toekomstige leden te organiseren.
  • Een kwart van de verenigingen vitaal is. Dit zijn verenigingen die organisatiekrachtig zijn en een maatschappelijke rol vervullen.

De landelijke cijfers (Jaarbericht Verenigingsmonitor) worden regelmatig als benchmark gebruikt om regionale en lokale ontwikkelingen tegen af te zetten. Een aantal gemeenten (o.a. Arnhem, Tilburg, Haarlem) volgt hun sportverenigingen op het gebied van organisatiekracht, maatschappelijke rol en vitaliteit. Maar ook in transitieregio’s zoals Friesland is het monitoren van sportverenigingen actueel.

Sportverenigingen worden steeds vaker betrokken bij maatschappelijke problematiek en worden gezien als partner in het sociale domein. Het Mulier Instituut volgt onder andere de rol van de sportverenigingen in het kader van veilig sportklimaat, Sport Bewegen in de buurt en sport voor mensen met een beperking. Ook lokaal wordt deze rol in beeld gebracht, zoals in Houten.

In samenwerking met andere partijen zoals JOGG, de hartstichting, RVO of provincies, wordt het monitoren van verenigingen steeds uitgebreid met actuele beleidsthema’s zoals gezonde sportkantines, rookvrije verenigingen, zorgvoorzieningen en duurzaamheid.

Uitgelicht

Een kwart van de sportverenigingen is vitaal

Een kwart van de sportverenigingen in Nederland is vitaal. Een vitale vereniging heeft zijn eigen organisatie op orde, zorgt voor regulier sportaanbod en vervult daarnaast een bredere maatschappelijke functie. Tegenover deze vitale verenigingen staan evenzoveel verenigingen met een minder krachtige organisatie en die nauwelijks oog hebben voor een bredere maatschappelijke functie. Dit concludeert het Mulier Instituut in het Jaarbericht Verenigingsmonitor 2016 waarin de resultaten van de verschillende peilingen bij het MI Verenigingspanel beknopt zijn weergegeven.

Product

Verenigingsmonitor

De Verenigingsmonitor is een uitgebreide set vragen die wordt uitgevraagd onder de verenigingen van het Verenigingspanel. Dit landelijke panel staat model voor de ruim 28.000 sportverenigingen die Nederland telt en waarvan bijna 25.000 verenigingen bij sportbonden van NOC*NSF zijn aangesloten. In opdracht van provincies, gemeenten en bonden worden provinciale, gemeentelijke en bondspecifieke Verenigingsmonitoren uitgezet, waarbij de uitkomsten desgewenst kunnen worden vergeleken met landelijke cijfers of uitkomsten van bijvoorbeeld referentiegemeenten.