Verenigingsmonitor

Met de Verenigingsmonitor brengen we in kaart hoe sportverenigingen in Nederland ervoor staan. Dit doen we zowel op landelijk niveau als binnen gemeenten. De monitor biedt waardevolle inzichten voor sportbeleid, verenigingsondersteuning en beleidsontwikkeling.

Ons landelijke Verenigingspanel vormt een representatieve afspiegeling van de circa 26.000 sportverenigingen in Nederland.

Wat is de Verenigingsmonitor?

De Verenigingsmonitor bestaat uit een uitgebreide vragenlijst onder sportverenigingen. Hiermee verzamelen we actuele data over het functioneren, de organisatie en de maatschappelijke rol van verenigingen. De resultaten worden gebruikt door gemeenten, sportorganisaties en beleidsmakers om gericht sportbeleid te ontwikkelen en te evalueren.

Onderwerpen binnen de Verenigingsmonitor

De monitor brengt verschillende onderdelen van sportverenigingen in kaart:

Algemene kenmerken

• Tak van sport
• Omvang van de vereniging
• Locatie
• Beschikbaarheid van sportaccommodatie en/of kantine

Leden en activiteiten

• Samenstelling van het ledenbestand (leeftijd, geslacht, sporters met een beperking)
• Ledenverloop
• Activiteiten en sportaanbod
• Ontwikkelingen binnen het sportaanbod

Bestuur en beleid

• Samenstelling van het bestuur (aantal, leeftijd, zittingsduur, geslacht en etniciteit)
• Belangrijkste uitdagingen binnen de vereniging
• Beleidsvoering en beleidsplannen

Kader en vrijwilligers

• Vrijwilligersinzet
• Vergoedingen en salarissen
• Professionalisering van de organisatie

Externe samenwerking

• Samenwerking met externe partijen
• Advies en ondersteuning

Financiën

• Financiële positie van de vereniging

Accommodatie

• Beheer en onderhoud
• Capaciteit en gebruik

Maatschappelijke rol

• Activiteiten voor leden en niet-leden
• Sportstimulering
• Bijdrage aan maatschappelijke thema’s

Uitbreiding met lokale of thematische vragen

We kunnen de Verenigingsmonitor uitbreiden met gemeentelijke of thematische vragen. Hiermee spelen we in op actuele beleidsvragen binnen een gemeente.

Voorbeelden van thema’s:

• Gezonde sportkantine
• Veilig sportklimaat
• Energiebesparende maatregelen
• Sportgezondheidszorg
• Rookbeleid
• Sociale veiligheid en seksuele intimidatie
• Accommodatiebeleid
• Leden- en kaderbeleid

Hierdoor kan de Verenigingsmonitor worden ingezet als vast onderdeel van een bredere beleidsmonitor, zoals bij:

• het Nationaal Sportakkoord;
• de Brede Regeling Combinatiefuncties.

Vitaliteitsindex voor sportverenigingen

Een waardevolle uitbreiding van de lokale Verenigingsmonitor is de Vitaliteitsindex.

Deze index meet de vitaliteit van sportverenigingen op basis van twee pijlers:

• Organisatiekracht
• Maatschappelijke oriëntatie

Samen geven deze indicatoren inzicht in de vitaliteit van sportverenigingen binnen een gemeente.

Jaarbericht Verenigingsmonitor

Jaarlijks publiceren we het Jaarbericht Verenigingsmonitor. Hierin staan de belangrijkste resultaten van het voorgaande jaar.

Dankzij herhaalde metingen en uniforme vragen kunnen we:

• ontwikkelingen over de tijd volgen;
• trends in sportverenigingen analyseren;
• resultaten uitdrukken in duidelijke kengetallen (indicatoren).

Het jaarbericht verschijnt sinds 2016 en biedt gemeenten en beleidsmakers een betrouwbaar overzicht van ontwikkelingen in de sportsector.

Jaarbericht Verenigingsmonitor

Gemeenten zoals Dordrecht en Tilburg zetten de Verenigingsmonitor periodiek in om ontwikkelingen binnen sportverenigingen te volgen. Elke gemeente kan daarbij eigen accenten leggen, passend bij lokaal sportbeleid en lokale uitdagingen.

In 2026 voeren we de Verenigingsmonitor uit in onder andere:

• Den Haag
• Delft
• Tiel

De resultaten vergelijken we met landelijke cijfers en andere gemeenten. Zo ontstaat een sterke benchmark voor gemeentelijk sportbeleid, waarmee gemeenten hun positie en beleid kunnen verbeteren.