Nederlandse sportorganisaties scoren 6,3 op innovatie

1 september 2026

Nederlandse sportorganisaties scoren in 2025 gemiddeld 6,3 op sportinnovatie, op een schaal van 1 tot 10. Dat blijkt uit de 1-meting van de Nederlandse Sportinnovatiemonitor. Dit is geen rapportcijfer, maar een gemiddelde om de score te duiden. De score is vergelijkbaar met de score uit 2021, toen de nulmeting plaatsvond.

De 1-meting is uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam en het Mulier Instituut, in opdracht van Sportinnovator. De onderzoekers vergeleken de resultaten met de meting uit 2021, vergelijkbaar onderzoek in andere Europese landen en de Nederlandse Innovatiemonitor.

Vijf onderdelen van innovatie

De innovatiescore bestaat uit vijf onderdelen:

• radicale innovatie: grote, ingrijpende vernieuwingen, bijvoorbeeld een compleet nieuw sportconcept;
• incrementele innovatie: bestaande activiteiten of processen stap voor stap verbeteren;
• productinnovatie: nieuwe of verbeterde producten en activiteiten binnen het sportaanbod;
• procesinnovatie: nieuwe of verbeterde manieren om sport te organiseren en aan te bieden;
• digitale transformatie: digitale technologie en data inzetten om activiteiten, processen of dienstverlening te vernieuwen.

Sportorganisaties innoveren vooral bestaande processen

Sportorganisaties zijn vooral sterk in incrementele innovatie. Dit betekent dat zij bestaande activiteiten en processen stap voor stap verbeteren. Grote, vernieuwende veranderingen komen minder vaak voor.

Sportorganisaties richten hun innovaties vooral op betere sportprestaties en economische resultaten. Maatschappelijke doelen, zoals inclusiviteit en gezondheid, krijgen nog minder aandacht.

Verenigingen scoren lager dan andere organisaties

Er zijn duidelijke verschillen tussen sportorganisaties. Sportverenigingen scoren het laagst op sportinnovatie. Zij hebben vaak minder middelen en een traditioneler aanbod, en gebruiken minder digitale middelen. Hierdoor kunnen ze minder makkelijk inspelen op veranderende behoeften van sporters.

Commerciële topsportorganisaties scoren gemiddeld hoger. Organisaties met meer financiële en organisatorische ruimte om te investeren in vernieuwing scoren over het algemeen ook hoger.

Innovatie blijft ongeveer op hetzelfde niveau als in 2021

De totale sportinnovatiescore is in 2025 ongeveer gelijk aan die van 2021. Tegelijkertijd investeren organisaties minder in grote, vernieuwende veranderingen. De onderzoekers noemen economische onzekerheid en stijgende kosten als mogelijke verklaringen. Onderzoekers zien een vergelijkbaar patroon in Nederlandse Innovatiemonitor 2025.

Nederland scoort op sportinnovatie ongeveer hetzelfde als het gemiddelde van andere Europese landen die aan dit onderzoek meededen: België, Griekenland, Ierland, Italië, Oostenrijk, Portugal en Spanje.

Innovatie en prestaties hangen samen

Een hogere innovatiescore hangt samen met betere sportprestaties, het aantrekken en behouden van sporters en leden en meer tevredenheid onder medewerkers en vrijwilligers.

Belangrijk is dat dit een samenhang is en geen bewijs dat innovatie deze resultaten veroorzaakt. Het kan ook andersom zijn: goede prestaties en tevreden medewerkers en vrijwilligers kunnen leiden tot meer innovatie. Ook omzet speelt een belangrijke rol in deze relatie.

Creativiteit en samenwerking stimuleren innovatie

Zowel technologische als niet-technologische factoren spelen een rol bij sportinnovatie. Vooral creatieve vaardigheden en co-creatie zijn belangrijke voorspellers.

• Creatieve vaardigheden: medewerkers en vrijwilligers die nieuwe ideeën kunnen ontwikkelen en vraagstukken vanuit verschillende perspectieven bekijken, kunnen bijdragen aan meer innovatie.
• Co-creatie en samenwerking: sportorganisaties die vaker samenwerken met externe partijen, zoals gemeenten, kennisinstellingen en andere sportorganisaties, hebben over het algemeen een hogere innovatiescore. Tegelijkertijd werken sportorganisaties nog relatief weinig samen voor innovatie.

Kansen voor meer sportinnovatie

De onderzoekers zien verschillende kansen om sportinnovatie te versterken:

1. Stimuleer grote, vernieuwende innovaties. Geef sportorganisaties ruimte en middelen om te experimenteren met nieuwe concepten, sporten en digitale innovaties.
2. Versterk digitale transformatie. Help sportorganisaties om digitale technologie beter te gebruiken. Bijvoorbeeld voor ledenadministratie, online dienstverlening en datagedreven trainen.
3. Investeer in mensen en samenwerking. Versterk creatieve vaardigheden en stimuleer samenwerking en kennisdeling met externe partijen. Vooral kleinere sportverenigingen en sportaanbieders kunnen hierbij extra ondersteuning gebruiken.
4. Investeer in onderzoek en ontwikkeling (R&D). Maak ruimte voor onderzoek, experimenten en het testen van nieuwe trainingsmethoden, sportvormen, producten en diensten.
5. Verbind innovatie sterker aan maatschappelijke doelen. Denk daarbij aan inclusiviteit, gezondheid, educatie en duurzaamheid.
6. Blijf sportinnovatie meten. De onderzoekers adviseren om de Sportinnovatiemonitor structureel te blijven uitvoeren en sportinnovatie als kernindicator binnen het sportbeleid te gebruiken.

Over het onderzoek

De onderzoekers hebben vragenlijsten uitgezet onder verschillende soorten sportorganisaties: commerciële topsportorganisaties, niet-commerciële topsportprogramma’s, sportverenigingen, ondernemende sportaanbieders, sportbonden en overige (hybride) sportorganisaties.

Sportinnovatie hebben ze gemeten aan de hand van de vijf genoemde vormen van innovatie. Daarnaast onderzochten ze welke factoren samenhangen met innovatie, hoe innovatie samenhangt met prestaties en op welke doelen organisaties hun innovaties richten.