(Leren) fietsen gaat vanzelf, maar niet bij iedereen
Inzichten uit onderzoek en praktijk
Samenvatting
Om jong te leren fietsen, hebben kinderen vooral genoeg kansen nodig om te oefenen. Veel kinderen leren het vanzelf, maar sommigen hebben meer ondersteuning nodig. Daarnaast leren kinderen sneller fietsen op een loopfiets dan op een fiets met zijwieltjes. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut op basis van gesprekken met experts en wetenschappelijke literatuur.
Leren fietsen is vooral oefenen
De meeste kinderen hebben weinig extra hulp nodig om de motorische vaardigheden te leren om te kunnen fietsen. Zij hebben vooral voldoende kansen nodig om te kunnen oefenen. De omgeving van het kind is daarbij belangrijk. Het helpt bij het leren fietsen als ze een (loop)fiets hebben en mensen om zich heen hebben die hen stimuleren om te oefenen.
Niet alle kinderen krijgen dezelfde kansen
Leren fietsen is niet voor alle kinderen vanzelfsprekend. Bijvoorbeeld voor kinderen die motorisch minder vaardig zijn of minder kansen krijgen om te oefenen. Geld voor een geschikte (loop)fiets speelt daarbij een rol. Ook kinderen met ouders die zelf niet kunnen fietsen, worden vaak minder gestimuleerd om te fietsen.
Stap voor stap leren fietsen
Kinderen leren het best eerst fietsen op de loopfiets. Hierop leren ze balanceren en sturen. Zodra kinderen langere tijd kunnen balanceren op de loopfiets, zijn ze klaar om te beginnen met oefenen op een normale fiets (zonder zijwieltjes). Hierop leren ze opstappen en wegfietsen, trappen en remmen.
De geïnterviewde experts geven verschillende tips om fietsvaardigheden spelenderwijs te oefenen. Bijvoorbeeld door een denkbeeldige plas rijden, zodat kinderen hun benen moeten optillen en balanceren. Of een parcours met bochten, zodat kinderen goed leren sturen.
Drie aanbevelingen voor leren fietsen
Op basis van dit onderzoek doen we drie aanbevelingen om jonge kinderen te leren fietsen:
- Stimuleer het gebruik van een loopfiets.
- Kijk niet alleen naar het kind, maar ook naar de omgeving. Zorg voor steun van ouders en genoeg kansen om te oefenen.
- Zorg dat één of meerdere partijen een leidende rol nemen voor duidelijke en gedeelde adviezen over leren fietsen.
Literatuuronderzoek en gesprekken met experts Voor dit onderzoek is literatuuronderzoek gedaan. Om deze bevindingen aan te vullen, zijn gesprekken gevoerd met experts op het gebied van leren fietsen. Bijvoorbeeld met fietsdocenten en onderzoekers.
Literatuurverwijzing: Popken, N., & Derikx, D.F.A.A. (2026). (Leren) fietsen gaat vanzelf, maar niet bij iedereen: inzichten uit onderzoek en praktijk. Utrecht: Mulier Instituut.