Fusies van sportverenigingen
Een onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van clubs die de handen ineenslaan
Samenvatting
Fusies van sportverenigingen zorgen vaak voor ledengroei, maar versterken verenigingen niet vanzelf. Een fusie vraagt niet alleen om een nieuwe organisatie, maar ook om het samenbrengen van verschillende culturen en werkwijzen. Juist dat blijkt in de praktijk lastig, waarbij het vinden en behouden van vrijwilligers vaak de grootste uitdaging is. Dit blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut naar fusies van sportverenigingen.
Hoewel fusies de vrijwilligersproblematiek meestal niet oplossen, kunnen zij wel zorgen voor meer plezier en een betere sfeer. Door meer leden en vaak een nieuwe accommodatie ontstaat meer reuring en energie binnen de vereniging, wat de gefuseerde vereniging nieuw leven inblaast.
Fusies voornamelijk bij voetbal, bridge en tennis
Op basis van het Databestand Sportorganisaties zijn in dit onderzoek 79 fusies in beeld gebracht die tussen juli 2021 en februari 2025 plaatsvonden. De meeste fusies vonden plaats bij voetbal-, bridge- en tennis- en padelverenigingen. Het werkelijke aantal fusies ligt waarschijnlijk iets hoger, omdat niet alle fusies in de database staan.
Redenen voor fusies: ledenaantal, organisatiekracht en toekomstbestendigheid
Fusies ontstaan om meerdere redenen. De meest voorkomende zijn:
- inefficiënt gebruik van sportvelden en -banen door dalende ledentallen;
- organisatorische kwetsbaarheid, bijvoorbeeld door een tekort aan leden en bestuurskracht;
- om samen sterker en toekomstbestendiger te worden.
Draagvlak belangrijk voor kansrijke fusies
Een aantal factoren draagt bij aan de kans op een succesvolle fusie. Draagvlak onder leden en bestuurders is noodzakelijk, maar ook gemeenten moeten meewerken. Daarnaast is het van belang dat culturen van clubs die gaan fuseren overeenkomsten hebben. Tot slot is voldoende kennis over het fusieproces belangrijk voor de kans op succes.
Hoewel deze factoren bijdragen aan de kans op succes, is een fusie een complex proces en niet automatisch de weg naar meer organisatiekracht.
Literatuurverwijzing: Kwaasteniet, R. de, Hoeijmakers, R., Kalmthout, J. van, & Schep, P. (2026). Fusies van sportverenigingen: een onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van clubs die de handen ineenslaan. Utrecht: Mulier Instituut.