Van talent naar de toekomst
Een kwalitatief onderzoek naar de ervaringen van gestopte talentvolle sporters
Samenvatting
Stoppen met sporten op het hoogste niveau is voor veel talentvolle sporters een ingrijpende verandering. En niet alleen op sportief gebied. Ze maken een identiteitsverandering door, omdat sport jarenlang een centraal onderdeel van hun zelfbeeld was. Nieuwe rollen en steun van ouders, teamgenoten en coaches kunnen helpen bij de overgang. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut.
Overgang naar leven buiten de sport: uitdagend en betekenisvol
De overgang naar een leven buiten de topsport ervaren veel sporters als dubbel. Aan de ene kant waarderen zij de vrijheid en rust die ontstaat wanneer het intensieve sportprogramma wegvalt. Maar aan de andere kant ervaren ze verlies van structuur, doelen en zekerheid.
Gestopte talentvolle sporters zijn hierdoor soms erg zoekende. Steun van ouders, teamgenoten en coaches helpt sporters bij deze overgang. Nieuwe activiteiten en rollen buiten de sport, zoals studie of werk, bieden richting en houvast in deze fase.
Behoefte aan mentale begeleiding en toekomstperspectief
Veel gestopte talentvolle sporters vinden dat er tijdens hun carrière en tijdens de uitstroomfase meer aandacht had moeten zijn voor mentale begeleiding. Laagdrempelige ondersteuning kan helpen om twijfels, druk en onzekerheid te bespreken. Daarnaast hebben ze behoefte aan meer perspectief op een leven naast en na de sport. Bijvoorbeeld door studie of andere maatschappelijke rollen te stimuleren.
Veel steun van ouders, begeleiding vanuit sportwereld wisselend
Tijdens hun sportcarrière en het besluit om te stoppen ervaren sporters veel steun van hun ouders en teamgenoten. De begeleiding vanuit coaches en sportbonden is wisselend. Vooral op momenten van deselectie voelen sporters zich regelmatig onvoldoende persoonlijk begeleid. En missen ze ondersteuning gericht op hun toekomst buiten de sport. Daarnaast kunnen minder harde en minder frequente selectiemomenten zorgen voor minder stress en meer plezier in de sport.
Interviews met twaalf gestopte talentvolle sporters
Voor dit onderzoek is gesproken met twaalf gestopte talentvolle sporters, uit acht verschillende sporten. De sporters waren tussen de 20 en 25 jaar oud.
Literatuurverwijzing: Heerschop, M., & Suijlekom, A. van (2026). Van talent naar de toekomst: een kwalitatief onderzoek naar de ervaringen van gestopte talentvolle sporters. Utrecht: Mulier Instituut.