Gemeenten zetten sport en bewegen in voor GALA-doelen; borging blijft kwetsbaar

12 maart 2026

Gemeenten zetten sport en bewegen in voor doelen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Met name voor de doelen ‘vitaal ouder worden’ en ‘gezonde leefstijl’. Voor andere doelen is de inzet van sport en bewegen vaak minder concreet en doelgericht. Door de tijdelijke financiering blijft borging van deze inzet lastig. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut.

Gemeenten zetten sport en bewegen minder doelgericht in voor mentale weerbaarheid en een sterkere sociale basis. Beleidsmedewerkers erkennen wel dat sport en bewegen hier een belangrijke bijdrage aan kan leveren.

GALA versterkt samenwerking binnen gemeenten

Het GALA heeft de samenwerking tussen het sportdomein en andere gemeentelijke beleidsdomeinen versterkt. Daarnaast lijkt er een sterkere integrale aanpak van preventie te ontstaan.

Ook op uitvoerend niveau werken betrokkenen meer samen. Buurtsportcoaches kregen daarin een meer verbindende rol. Zowel tussen uitvoerend professionals van verschillende domeinen als tussen wensen van bewoners en het sport- en beweegaanbod.

Borging blijft kwetsbaar

De borging van sport- en beweegacties die gemeenten hebben opgezet, blijft kwetsbaar. Vooral doordat de financiering tijdelijk is. Voor effectieve preventie is een integrale aanpak op de lange termijn nodig. En dus duidelijkheid over de financiering als het GALA afloopt.

Acties voor gezonde fysieke leefomgeving blijven achter

Gemeenten zetten sport en bewegen vergeleken met andere doelen minder in voor een gezonde fysieke leefomgeving. Terwijl ze hier wel concrete plannen voor hadden. Beleidsmedewerkers uit het sportdomein ervaren belemmeringen in de samenwerking. Dat komt vooral doordat de domeinen sport en ruimte vaak op een andere manier werken.

Vragenlijst en verdiepende interviews

We onderzochten hoe gemeenten sport en bewegen inzetten voor GALA-doelen. Daarvoor vulden 166 beleidsmedewerkers sport een vragenlijst in. Daarnaast hielden we verdiepende interviews met 13 beleidsmedewerkers sport.