Beperkte aandacht voor thema bewegen bij jonge kinderen in hbo-opleidingen

2 april 2026

Hbo‑opleidingen besteden aandacht aan het thema bewegen bij kinderen van 2-7 jaar. Maar vaak gaat het slechts om kleine onderdelen binnen het curriculum. Specifieke aandacht voor de jongste leeftijdsgroep (2‑4 jaar) ontbreekt regelmatig. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut onder opleidingen voor professionals die mogelijk met jonge kinderen gaan werken.

Grote verschillen tussen opleidingen en onderwijsinstellingen

De aandacht voor bewegen bij kinderen van 2-7 jaar verschilt sterk tussen opleidingen. Bijvoorbeeld tussen de pabo en de ALO. En binnen dezelfde opleidingen op verschillende onderwijsinstellingen. Sommige opleidingen hebben één of meerdere onderwijseenheden over dit thema. Andere behandelen het alleen incidenteel.

Aandacht voor de jongste kinderen blijft achter

Met name de aandacht voor de leeftijdsgroep 2‑4 jaar blijft achter. Veel onderwijs richt zich op kinderen van 4 jaar en ouder. Maar alle opleidingen geven aan dat afgestudeerden in de praktijk met kinderen van 2-7 jaar werken.

Wens: meer kennis en praktische vaardigheden op ALO

Vier van de zes ALO-vertegenwoordigers zijn niet tevreden over de aaandacht voor het thema bewegen in de opleiding. Vakleerkrachten krijgen steeds meer te maken met jonge kinderen door hun inzet bij kleuters en de opkomst van het Integraal Kindcentrum (IKC). Kennis en vaardigheden rondom bewegen en de motorische ontwikkeling van deze doelgroep worden daardoor steeds belangrijker.

Aanbevelingen voor onderwijsbeleid

In ons rapport doen we enkele aanbevelingen voor opleidingen. Bijvoorbeeld:

• Integreer structurele modules of leerdoelen over bewegen bij jonge kinderen in relevante hbo-opleidingen. Besteed hierbij expliciet aandacht aan de leeftijdsgroep 2-4 jaar.
• Versterk de verbinding tussen opleidingen (pabo, ALO, etc.). En binnen de opleidingen op verschillende onderwijsinstellingen (bijv. alle pabo’s in Nederland).
• Oefen met vaardigheden rondom beweegstimulering. Zodat professionals na hun opleiding weten hoe ze dit in de praktijk doen.
• Verbind de vraag uit het werkveld en onderzoek met het opleidingscurriculum.

Onderzoek onder 38 opleidingsvertegenwoordigers

Voor dit onderzoek hebben 38 vertegenwoordigers van hbo-opleidingen een vragenlijst ingevuld. Zij vertegenwoordigen de opleidingen pabo, ALO, Sportkunde, Pabo-ALO, Ad PEP en Ad DEP. We vroegen ze naar:

• de aandacht voor bewegen binnen het curriculum;
• de tevredenheid hierover;
• de gewenste verbeteringen.

We voerden dit onderzoek uit als onderdeel van het RAAK-PRO-project Actief Fundament. Het Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA financiert dit mede. Dit is onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. Kijk voor meer informatie op de website van Actief Fundament (opent in nieuw tabblad).