Monitor Alliantie Gelijkspelen 5.0
Beleidsprogramma voor LHBTIQ+-acceptatie in de sport
Samenvatting
Aandacht voor de acceptatie van lhbtiq+-personen in de sport is nog altijd nodig. Maar deze aandacht leidt geregeld tot weerstand, en draagvlak is niet vanzelfsprekend. Lhbtiq+-inclusie structureel inbedden in beleid over sociale veiligheid en toegankelijkheid, biedt mogelijkheden. Dat blijkt uit de monitoringsrapportage van het programma Alliantie Gelijkspelen 5.0 (AG5.0).
Vooral aandacht voor transgender vrouwen in de sport
Vijftien sportbonden ontvingen ondersteuning vanuit AG 5.0. Die ondersteuning richtte zich vooral op beleid schrijven voor de registratie en inclusie van transgender personen in de amateursport. In het bijzonder transgender vrouwen. Deze specifieke aandacht volgt op de (internationale) aandacht en strengere richtlijnen voor de deelname van transgender vrouwen in de topsport.
Lokaal weinig concrete acties
Naast bonden ontvingen negen gemeenten procesbegeleiding voor het vergroten van de lhbtiq+-acceptatie bij lokale sportaanbieders. Er vonden weinig concrete acties plaats. De uitvoering hangt vaak af van de inzet van één lokale kartrekker.
Lhbtiq+-aandacht vaak gezien als te specifiek
Sportverenigingen en gemeenten vinden aandacht voor lhbtiq+-acceptatie bovendien vaak te specifiek. Dat leidt regelmatig tot weerstand. Daarom kozen bijna alle gemeenten voor een bredere insteek, zoals sociale veiligheid of inclusie in de sport.
Integrale aanpak biedt mogelijkheden, maar nog onvoldoende inbedding
De huidige politiek-maatschappelijke weerstand en ontwikkelingen zijn ook merkbaar in de sport. Draagvlak voor en betrokkenheid bij het thema lhbtiq+-inclusie is dan ook niet vanzelfsprekend. Een integrale aanpak biedt mogelijkheden. Met lhbtiq+-inclusie als onderdeel van beleid over sociale veiligheid en toegankelijkheid. Maar lhbtiq+-inclusie is vaak nog geen expliciet onderdeel van dit beleid. De huidige inbedding is dus nog onvoldoende.
Het programma: Alliantie Gelijkspelen 5.0
De Alliantie Gelijkspelen zet zich sinds 2008 in voor meer acceptatie van lhbtiq+-personen in de sport. Dat doen ze in opdracht van de ministeries van VWS en OCW. De alliantie bestaat uit verschillende sport- en belangenorganisaties. De focus van AG 5.0 (2023-2025) lag op (proces)begeleiding voor sportbonden en gemeenten. De alliantie bestond uit:
- NOC*NSF (penvoerder van AG 5.0);
- de voetbal- en hockeybond (KNVB en KNHB) en
- de John Blankenstein Foundation.
Literatuurverwijzing: Visser, T., & Elling, A. (2026). Monitor Alliantie Gelijkspelen 5.0: beleidsprogramma voor LHBTIQ+-acceptatie in de sport. Utrecht: Mulier Instituut.