Vrijwilligerswerk in de sport: minder animo voor structurele taken, meer voor incidentele
Er is een verschuiving zichtbaar in het type vrijwilligerstaken dat Nederlanders doen in de sport. Het aandeel vrijwilligers voor structurele taken neemt af, zoals bestuursfuncties. Het aandeel dat incidentele vrijwilligerstaken doet, is stabiel of groeit zelfs. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut over de periode 2012-2022.
Minder trainers en bestuurders
Over de periode 2012-2020 bleef het aandeel vrijwilligers als trainer of coach redelijk stabiel. Maar daarna is een afname te zien: van 43 procent in 2020 naar 36 in 2022. Het aandeel vrijwilligers in het bestuur was al aan het dalen. Dat is nu verder afgenomen, van 13 procent in 2020 naar 11 procent in 2022.
Wel animo voor incidentele en horecataken
Het aandeel vrijwilligers voor incidentele taken is in de periode 2012-2022 redelijk gelijk gebleven. Dat gaat bijvoorbeeld om het organiseren van evenementen of het onderhoud van de accommodatie. Voor horecataken en bardiensten is het aandeel vrijwilligers de afgelopen jaren zelfs iets toegenomen: van 27 procent in 2020 naar 31 procent in 2022.
Verschillen naar achtergrondkenmerken
Enkele opvallende ontwikkelingen over de periode 2012-2022 op basis van gender, leeftijd en opleidingsniveau zijn:
- Het aandeel vrijwilligers in de sport blijft de afgelopen decennia redelijk stabiel. In 2022 was 9 procent van de Nederlanders (12 jaar en ouder) maandelijks of vaker als vrijwilliger actief in de sport.
- Mannen zijn relatief vaker vrijwilliger in de sport dan vrouwen. Het aandeel vrouwen is redelijk gelijk gebleven (7% in 2022). Het aandeel mannen is iets afgenomen: van 16 procent in 2012 naar 12 procent in 2022.
- Het aandeel jongeren en jongvolwassenen (12-34 jaar) dat actief is als vrijwilliger in de sport daalt. In 2022 deed de groep 35-54-jarigen het vaakst maandelijks vrijwilligerswerk (13%) en de groep 20-34-jarigen het minst vaak (7%).
Enquête onder 3.000 Nederlanders
Dit factsheet is gebaseerd op gegevens uit de Vrijetijdsomnibus (VTO) van het CBS. De VTO is een enquête onder 3.000 inwoners van Nederland van 6 jaar en ouder. In het onderzoek wordt gevraagd naar de vrijetijdsbesteding aan sport en cultuur door de Nederlandse bevolking.
Meer nieuws over dit thema
12 procent sportverenigingen heeft wachtlijst of ledenstop
Een kwart van de Nederlanders is lid van een sportvereniging. Maar voor nieuwe leden heeft lang niet elke vereniging plek. Liefst 12 procent van de Nederlandse sportverenigingen hanteert momenteel een wachtlijst of ledenstop.
Een derde van de sportverenigingen krijgt hulp van externe ondersteuners
Bij 35 procent van de sportverenigingen in Nederland was in 2024 een externe ondersteuner betrokken. Bij 8 procent van deze verenigingen waren zelfs meerdere verschillende ondersteuners. De functietitel van deze ondersteuner varieert. Het vaakst worden 'verenigingsondersteuner' en 'buurtsportcoach' genoemd.
Doorstroom ouderen naar structureel sport- en beweegaanbod na valpreventie blijft uitdaging
Het is belangrijk dat ouderen structureel blijven sporten en bewegen na een valpreventieve beweeginterventie. Dat vinden niet alleen professionals die deze aanpakken om vallen te voorkomen aanbieden. Toch verloopt de doorstroom lang niet altijd goed.