Ga naar de inhoud

Veel gemeenten stimuleren fietsen, maar alleen campagnes zijn niet genoeg

Ruim drie kwart van de Nederlandse gemeenten zet zich in om fietsen te stimuleren. Dat doen ze vooral via campagnes, vooral gericht op oudere inwoners. Maar om mensen structureel aan het fietsen te krijgen, is meer nodig dan alleen campagnes. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut.

Het merendeel van de gemeenten (64%) richt zich bij het stimuleren van fietsen op mensen van 65 jaar en ouder. Ongeveer twee op de vijf richten zich (ook) op mensen met een migratieachtergrond (42%) of op kinderen van 4-11 jaar (37%).

Fietsstimulering vooral via campagnes

Drie kwart van de gemeenten die fietsen stimuleren, doet dit via voorlichtingen en/of (veiligheids)campagnes – in combinatie met een of meerdere andere maatregelen (78%). Ze werken hierbij samen met verschillende organisaties, zoals:

  • welzijnsinstellingen (53%);
  • fietsenmakers (37%);
  • sportbedrijven (42%);
  • scholen (37%).

Campagnes zijn vaak niet genoeg

Campagnes, zoals voorlichtingsacties of promotieacties, zijn meestal niet voldoende om mensen structureel vaker te laten fietsen. Evaluaties van eerdere campagnes lieten geen blijvend effect zien. Het is daarom belangrijk om in te zetten op een brede aanpak. Campagnes kunnen daar wel onderdeel van zijn. Samenwerking tussen verschillende beleidsdomeinen van de gemeente is bij zo’n aanpak cruciaal.

Aanbevelingen voor toekomstig beleid

In ons rapport geven we de volgende handvatten voor beleidsambtenaren:

  • Zet in op een integrale aanpak: betrek meerdere beleidsdomeinen bij fietsstimulering. Zoals infrastructuur, verkeersveiligheid, inclusie en gezondheid.
  • Maak geen los beleid voor de e-bike, maar zie deze als onderdeel van het totale mobiliteitsbeleid.
  • Besteed aandacht aan jonge kinderen, jongeren en andere kwetsbare groepen. Investeer in hun fietsvaardigheden en zelfstandigheid, zodat ze vertrouwen en routine opbouwen en een leven lang gaan fietsen.
  • Investeer in onderzoek en monitoring om te weten wat werkt. Zo krijg je inzicht in succesvolle aanpakken en kun je beleid gericht verbeteren.

Vragenlijst onder Nederlandse gemeenten

Voor dit onderzoek hebben we in 2024 een vragenlijst uitgezet onder beleidsambtenaren van gemeenten. Dit deden we via het panel van de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG). 95 gemeenten vulden de vragenlijst in.

Meer nieuws over dit thema

Meer sportregelingen voor volwassenen met lage inkomens, maar knelpunten blijven

In 2024 sportten opnieuw meer volwassenen met een laag inkomen met een vergoeding via het Volwassenenfonds Sport & Cultuur dan een jaar eerder. Ook het aantal gemeenten dat samenwerkt met het fonds steeg verder. Maar het blijft lastig voor gemeenten om deze ondersteuning te organiseren.

Overtuigend bewijs voor positieve verbanden tussen omgevingskenmerken en wandelen en fietsen

Er is overtuigend wetenschappelijk bewijs voor positieve verbanden tussen omgevingskenmerken en hoeveel volwassenen wandelen en fietsen.

Van mentale gezondheid tot bewegen op het werk: veel variatie in het werk van BRC-functionarissen

Vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) kunnen gemeenten functionarissen inzetten om de deelname aan sport en cultuur te verhogen. De landelijke doelen zijn breed, waardoor lokaal veel variatie zichtbaar is in werkzaamheden.