Trainer belangrijk voor mentale gezondheid van jonge sporters

16 april 2025

De sportomgeving is een plek waar de mentale gezondheid van jonge sporters kan worden versterkt. De inzet, vaardigheden en manier van training geven van de trainer spelen hierbij een belangrijke rol. Dat blijkt uit een literatuurstudie van het Mulier Instituut.

Sport heeft invloed op mentale gezondheid

Sport kan bijvoorbeeld afleiding geven van dagelijkse stress en verbondenheid bieden met mede-sporters. Daarmee kan sport een positieve, maar soms ook negatieve, invloed hebben op de mentale gezondheid. Denk aan meer blijheid, meer zelfvertrouwen, een gevoel van kalmte of meer veerkracht. Maar ook aan gevoelens van angst, zich waardeloos voelen, minder zelfvertrouwen of meer stress.

Band tussen trainer en jonge sporter is de basis

Trainers zijn voor jonge sporters vaak belangrijke personen in hun leven. Ze zien elkaar vaak meerdere keren per week in een informele setting. Als een trainer aandacht geeft aan de jonge sporter en open en eerlijk communiceert, ontstaat vaak een vertrouwensband. Hierdoor voelen jonge sporters zich gesteund om met hun trainer te praten als ze iets dwarszit. De steun die hun trainer dan geeft, kan hun mentale gezondheid bevorderen.

Positieve coachingsstijl is belangrijk

Trainers geven sporters meer zelfvertrouwen door zich te richten op inzet en ontwikkeling in plaats van puur op prestaties. Daarbij is het belangrijk dat trainers de jonge sporters zelf verantwoordelijk maken voor hun taken.
Het helpt als de trainer daarbij een vriendelijke houding aanneemt. Dan ontstaat een omgeving waarin kinderen en jongeren zich kunnen ontwikkelen terwijl er volwassenen zijn die op ze letten.

Druk door de trainer werkt belemmerend

De houding van de trainer kan ook belemmerend werken. Te hoge verwachtingen en een te eenzijdige focus op competitie zorgt voor veel druk. Het kan ook leiden tot een sportomgeving waarin sporters elkaar veroordelen en mentale gezondheid niet open kunnen bespreken.
Sommige trainers communiceren niet of nauwelijks over teamselectie en ontwikkeling van de sporter. Dat zorgt voor weinig begrip en vermindert de eigenwaarde van de sporters.

Systematische review

Dit blijkt uit een systematische review van kwalitatieve onderzoeken. Deze onderzoeken komen uit wetenschappelijke Engelstalige tijdschriften. We keken naar de invloed van sportdeelname op de mentale gezondheid van kinderen en jongeren, en naar de omgevingsfactoren die daarbij een rol spelen. We gebruikten zoektermen gerelateerd aan sport, mentale gezondheid, kinderen en jongeren (5-25 jaar) en kwalitatief onderzoek. Zo selecteerden we 25 artikelen voor onze analyses.

---