Sporten is voor mensen met een visuele beperking nog lang niet vanzelfsprekend
Voor mensen die blind of slechtziend zijn, vraagt het vaak veel doorzettingsvermogen om te kunnen sporten. Ze ervaren vaak op verschillende vlakken drempels. Tijdens het sporten, maar ook op de weg naar en bij de toegang tot sportaccommodaties. Ze zijn daarbij vaak afhankelijk van anderen, terwijl ze het liefst zelfstandig kunnen sporten. Dit blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut via een vragenlijst en interviews onder sporters met een visuele beperking.
De weg naar sport is letterlijk lastig
Veel sporters die blind of slechtziend zijn, ervaren problemen met vervoer als de sportlocatie niet op loopafstand is. Voor hen is het niet vanzelfsprekend om dan de fiets te pakken. Ze zijn afhankelijk van anderen om er te komen. Het kost extra energie om dat iedere keer te regelen, en het gaat niet altijd goed. Sportmogelijkheden in de buurt kunnen een oplossing zijn. Maar die zijn er te weinig, volgens deelnemers aan ons onderzoek.
Sportaccommodaties en apparaten zijn soms ontoegankelijk
Ook als sporters met een visuele beperking eenmaal op de sportplek zijn, moeten ze vaak nog drempels overwinnen. Bijvoorbeeld de ingang van een gebouw vinden, als deze te weinig contrast heeft. En soms mogen geleidehonden niet mee naar binnen of is daar geen rustplek voor.
Als ze eenmaal binnen zijn, hebben deze sporters voorspelbare routes en materialen nodig. Maar in de praktijk staan er regelmatig spullen in de weg of staan fitnessapparaten niet goed ingesteld. Fitnessapparaten hebben ook steeds vaker een touchscreen. Dat kunnen mensen met een visuele beperking niet altijd zelfstandig gebruiken. Zo zijn ze weer afhankelijk van anderen, terwijl ze dat liever niet willen.
Medesporters en trainers belangrijk
Dat iemand deelneemt aan sport, betekent niet automatisch dat die persoon zich er welkom voelt. Sporters met een visuele beperking willen net zoals ieder ander betrokken worden bij gesprekken en meedoen aan de ‘derde helft’. Maar deze sociale aansluiting gaat niet altijd even makkelijk voor mensen die blind of slechtziend zijn. Dat kan voor een gevoel van eenzaamheid zorgen.
Aanbevelingen voor een toegankelijkere sport
- Haal onnodige drempels weg. Bijvoorbeeld door (sport)materiaal op te ruimen, informatie over de toegankelijkheid van de sportlocatie online te plaatsen, en iemand die de (potentiële) sporter wegwijs maakt door het gebouw.
- Bevorder zelfstandig sporten. Bijvoorbeeld door voorspelbare routes en materialen. En door apparaten die mensen zelfstandig kunnen bedienen.
- Test de toegankelijkheid van sportaccommodaties regelmatig. Doe dit samen met mensen met een visuele beperking.
Twee onderzoeken onder mensen met een beperking
We voerden twee onderzoeken uit. Deze gaan ook over mensen met andere typen beperkingen:
- We onderzochten via een vragenlijst hoe mensen met een visuele of gehoorbeperking sporten en bewegen. 98 mensen met een visuele beperking en 48 mensen met een gehoorbeperking vulden de vragenlijst in.
- We hielden interviews met verschillende zaalsporters: drie met een visuele beperking, acht met een motorische beperking en één met beide typen beperkingen. Deze gingen over de toegankelijkheid van zaalsportaccommodaties.
De onderzoeken sluiten aan bij de monitoring van de strategie ‘Sporten voor mensen met een handicap is vanzelfsprekend in 2030’. We voerden ze uit met steun van het ministerie van VWS.
Meer nieuws over dit thema
Uitvoering strategie ‘sporten voor mensen met een handicap is vanzelfsprekend in 2030’ komt van de grond
Sinds 2024 werken 56 organisaties aan de strategie ‘Sporten voor mensen met een handicap is vanzelfsprekend in 2030’. Sinds eind 2025 is er een uitvoeringsplan. In 2026 komt geleidelijk schot in de uitvoering van geplande acties. Belangrijke aandachtspunten zijn effectieve samenwerking, de mensen om wie het gaat betrekken en resultaten halen op einddoelen.
Acceptatie homoseksualiteit daalt ondanks inzet op bewustwording
Tussen 2010 en 2020 gaf een overgrote meerderheid (85-86%) van de verenigingssporters aan er ‘geen probleem mee te hebben wanneer een medesporter aangeeft homoseksueel te zijn’. In 2026 zijn dit er nog maar twee op de drie (66%). Dat blijkt uit nieuwe cijfers van onze onderzoekers.
Inkomensondersteuning voor sport en zwemles kinderen met een beperking schiet tekort
Veel gemeenten bieden inkomensondersteuning voor sport en zwemles. Maar die past niet altijd bij wat kinderen met een beperking nodig hebben. Dat komt door verschillende knelpunten.