Overtuigend bewijs voor positieve verbanden tussen omgevingskenmerken en wandelen en fietsen

13 april 2026

Er is overtuigend wetenschappelijk bewijs voor positieve verbanden tussen omgevingskenmerken en hoeveel volwassenen wandelen en fietsen. Dat concludeert het Mulier Instituut op basis van een systematische literatuurstudie. Hierin hebben we gekeken naar het wetenschappelijke bewijs van studies uit Nederland en landen die vergelijkbaar zijn met Nederland.

Deze figuur laat zien voor welke kenmerken we overtuigend bewijs hebben gevonden:

Goede bereikbaarheid van voorzieningen essentieel

Er is overtuigend bewijs dat voldoende voorzieningen binnen loop- en fietsafstand hebben essentieel is om wandelen en fietsen te stimuleren. Zeker in combinatie met een veilig en uitgebreid netwerk van wandel- en fietsinfrastructuur. Zo kunnen we een omgeving maken waarin het voor iedereen aantrekkelijk en veilig is om te wandelen en fietsen.

In de Ontwerp-Nota Ruimte heeft de overheid de eerste stappen hiervoor gezet. Maar het is belangrijk dat hiervoor in nationaal en lokaal beleid voldoende aandacht komt en blijft.

Tijd om over te gaan tot actie

Het Mulier Instituut heeft de afgelopen jaren meerdere onderzoeken uitgevoerd naar wat werkt om de omgeving beweegvriendelijker te maken:

• De argumenten voor een beweegvriendelijke omgeving (opent in nieuw tabblad) geven antwoord op de vraag waarom je aan een beweegvriendelijke omgeving zou moeten werken.
• De werkzame elementen (opent in nieuw tabblad) geven aan hoe je aan zo’n omgeving zou moeten werken.
• De resultaten van deze studie laten zien wat werkt voor Nederland.

Met al deze onderzoeken hebben we een sterke, brede basis aan bewijs voor de verbanden tussen omgevingskenmerken en beweeggedrag. Ook al is het beeld complex, we weten genoeg om tot actie over te gaan. Het is daarom van belang om, op basis van een gedegen analyse, tot werkbare beleidsplannen te komen en deze te implementeren.