Sport in tijden van ziekte

Betekenis van sport in tijden van gezondheid en ziekte

Chronisch ziek-zijn betekent vaak een inbreuk op iemands leven en identiteit. Over het algemeen wordt aangenomen dat sport/bewegen goed is tijdens herstel, maar niet voor alle patiënten heeft sport een positieve betekenis en ook voor sportliefhebbers kunnen mogelijkheden en betekenis veranderen na ziekte. Medische adviezen die voorbij gaan aan de betekenis van sport voor patiënten zijn weinig effectief. ‘Sport in Tijden van Ziekte’ is een onderzoek naar de betekenis van sport en bewegen voor chronisch zieken en (interactieve) processen van betekenisgeving na de diagnose. Het doel is een bijdrage te leveren aan de verdere ontwikkeling/verfijning van sport- en beweeginterventies voor chronisch zieken. Centraal staan de verschillende typen sport-ziekte levensverhalen (“narratieven”) van mensen met diabetes, depressie, borstkanker en HIV/AIDS en de interactie met betekenissen in de (sportieve) begeleiding door (para)medici. Dit wordt aangevuld met vragenlijsten voor patiënten en etnografisch onderzoek (observaties bij bestaande interventieprogramma’s of andere sportieve groepsactiviteiten). Deze sociaal-wetenschappelijke benadering van de betekenis van sport in de medische context is complementair aan bestaand medisch onderzoek.

Dit onderzoek wordt gefinancierd door NWO, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek en duurt vier jaar. Het betreft een samenwerking tussen de afdeling Metamedica van het VUmc en het Mulier Instituut, waardoor er in het onderzoeksteam reeds veel ervaring is met onderzoek in respectievelijk de zorg en de sport. Samen met een sterk maatschappelijk consortium dat bij alle fasen van het onderzoek betrokken is, beoogt deze studie een verdere verbetering van de begeleiding van chronisch zieken bij het (weer) oppakken van sportieve activiteiten na de diagnose om de kwaliteit van leven te verbeteren.

Kijk voor meer informatie op de website van VUmc/ EMGO en op de website van Sport in Tijden van Ziekte.

For English, see VUmc/EMGO.

 

Figuur 1: Studieopzet Sport in tijden van ziekte 


 STZ NL - studieopzet incl ziekten klein

Hoofdaanvrager

Tineke Abma (VUmc)

Mede aanvrager

Agnes Elling (Mulier Instituut)

Betrokken onderzoekers

Agnes Elling (Mulier Instituut)

Mirjam Stuij (VUmc)

Ester Wisse (Mulier Instituut)

Maatschappelijke partners

Sportorganisaties

  • Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB)
  • Bas van de Goor Foundation
  • Hogeschool Windesheim, afdeling Calo en Kenniscentrum Bewegen en Educatie
  • A Sister’s Hope

Beroepsverenigingen

  • Koninklijk Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)
  • Nederlandse Beroepsvereniging voor LeefstijlProfessionals (NBLP)
  • Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland, afdeling Special Interest Group Mammacare (SIG Mammacare)
  • Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland, afdeling Verpleegkundig Consulenten Hiv/Aids (VCHA)

Patiëntenverenigingen

  • Hiv Vereniging Nederland (HVN)
  • Borstkankervereniging Nederland (BVN)

Overige organisaties

  • Trimbos Instituut
  • Nederlandse Diabetes Federatie (NDF)

Looptijd

1 mei 2013 – 31 juli 2017

Rol Mulier Instituut

Binnen dit project vervullen de onderzoekers vanuit het Mulier Instituut in samenwerking met VUmc de volgende rollen:

  • Uitvoering kwantitatief onderzoek onder patiëntengroepen
  • Uitvoering interviews met patiëntengroepen en diverse groepen (para)medische professionals
  • Uitvoering etnografische case studies: interacties patiënten en (para)medische professionals
  • Communicatie en samenwerking met maatschappelijke partners
  • Schrijven diverse internationale wetenschappelijke publicaties
  • Schrijven factsheets en vakpublicaties ism maatschappelijke partners

Verwachte resultaten

Met deze studie beogen we zes of zeven internationale artikelen (peer reviewed) en een proefschrift op te leveren. Daarnaast zullen we de resultaten op verschillende internationale congressen presenteren.
Ook zullen we verschillende resultaten en producten voor de praktijk opleveren, namelijk:

  1. Factsheets gerelateerd aan de internationale artikelen, met resultaten, conclusies en aanbevelingen voor onze (potentiële) maatschappelijke gebruikers. Deze factsheets vormen de basis voor 2 en 3:
  2. Artikelen voor professionals in de gezondheidszorg, gepubliceerd in (Nederlandstalige) vaktijdschriften en websites, geschreven in samenwerking met onze maatschappelijke partners;
  3. Artikelen voor patiënten in (Nederlandstalige) vaktijdschriften en op websites, geschreven in samenwerking met onze maatschappelijke partners;
  4. Een folder met resultaten en aanbevelingen voor de praktijk, samengesteld in nauw overleg met onze maatschappelijke partners.

Contactpersoon Mulier Instituut

Agnes Elling

Publicaties

Stats & Stories – Depressie. Uitkomsten Sport in Tijden van Ziekte (2017)

Stats & Stories – Borstkanker. Uitkomsten Sport in Tijden van Ziekte (2017)

Stats & Stories – Mensen met diabetes type 2. Uitkomsten Sport in Tijden van Ziekte – diabetes, deel 1 (2016)

Stats & Stories – HIV. Uitkomsten Sport in Tijden van Ziekte (2016)

Sport, een ondergeschoven kindje? Kwalitatief onderzoek naar de betekenis van sport voor hiv verpleegkundigen in de behandeling van hiv (2016)

Sport-ziekteverhalen. Resultaten vragenlijst Leven met depressie (2015)

Sport-ziekteverhalen. Resultaten vragenlijst Leven met borstkanker (2014)

Sport-ziekte verhalen. Resultaten vragenlijst Hivnetpanel (2014)

Mensen met diabetes over sport, bewegen en ziekte. Resultaten kwantitatieve studie (2014)

Verhalen over sport en ziekte. Borstkankerpatiënten en hun paramedische professionals (2013)

Verhalen over sport en ziekte. Betekenissen van sport en bewegen voor diabetespatiënten (2013)