Modern besturen in verenigingen

De samenleving transformeert. De overheid neemt meer afstand en pleit impliciet en expliciet voor zelfvoorzienende burgers en hun organisaties op uiteenlopende thema’s zoals zorg en onderwijs. De driehoeksverhouding tussen overheid, georganiseerde burgerij (civil society) en markt waarin verantwoordelijkheden historisch verdeeld waren, verschuift momenteel. Voor verenigingen zijn deze verschuivingen ook duidelijk merkbaar. In de sport (de grootste verenigingssector in ons land) spreken gemeenten bijvoorbeeld steeds vaker over bezuinigingen op verenigingssubsidies, hoewel deze nog niet overal merkbaar zijn. Cultuurverenigingen lijken daarentegen inmiddels geconfronteerd te worden met forse bezuinigingen. Hierdoor worden verenigingsbesturen steeds vaker voor de lastige opgave gesteld om het aanbod betaalbaar te houden voor de leden.

Naast deze financiële uitdagingen zorgen grotere maatschappelijke verschuivingen ook voor uitdagingen voor verenigingen. Individualisering en flexibilisering van het dagelijks leven hebben vanzelfsprekende keuzes voor het traditionele verenigingsaanbod veranderd: het lid kiest steeds bewuster hoe zijn verenigingsaanbod er uit moet zien. Voor het besturen van verenigingen heeft dit grote gevolgen: besturen moeten zichzelf opnieuw uitvinden en het governance-model van verenigingen moet mogelijkerwijs op de schop. De grootste verenigingssectoren van Nederland (sport, cultuur en scouting) hebben daarom de krachten gebundeld om te onderzoeken hoe een nieuw bestuursmodel er in de toekomst uit zou moeten zien. LKCA, Kenniscentrum Sport, Mulier Instituut, NOC*NSF, Rotterdam Sportsupport, Rotterdam School of Management (Erasmus Universiteit) en Scouting Nederland onderzoeken gezamenlijk hoe vernieuwende verenigingsbesturen te werk gaan en wat dit betekent voor hoe verenigingen in de toekomst georganiseerd kunnen worden. Hieruit worden lessen getrokken die verenigingen kunnen inspireren om ook vernieuwend aan de slag te gaan en ‘modern’ te besturen.