Naar Nieuwsoverzicht

Tussen prestatiecultuur en verantwoorde talentontwikkeling

16/09/2014

De structurele inbedding van pedagogisch verantwoorde talentontwikkeling in nationale talentontwikkelingsprogramma’s en CTO’s dient te worden verbeterd. Dat is de belangrijkste overkoepelende aanbeveling uit onderzoek van het Mulier Instituut.

Binnen de topsport is het accent op presteren de laatste jaren veel sterker geworden. Met de komst van vier CTO’s (Centra voor Topsport en Onderwijs) waar talentontwikkelingsprogramma’s van verschillende sportbonden samen komen, is daar nog een dimensie bijgekomen: sporttalenten die op relatief jonge leeftijd vanwege hun sportambities het ouderlijk huis verlaten.

In 2013 werden op de vier CTO’s in Nederland focusgroepgesprekken gehouden met 24 talentcoaches en begeleiders (o.a. studiebegeleiders, fysiotherapeuten, life skill coaches). Uit de gesprekken komt naar voren dat de druk om sportprestaties te leveren hoog is, wat regelmatig leidt tot dilemma’s rondom een verantwoorde – psychosociale en maatschappelijke – ontwikkeling van kinderen. De afstemming tussen onderwijs en topsport is enorm verbeterd, maar het afstromen van talenten naar een lager onderwijsniveau blijft onderwerp van zorg, net als een veilige woonomgeving voor de jongste talenten. Op alle CTO’s zijn oudercontacten eerder probleemgestuurd en situatie-afhankelijk dan dat structureel contact wordt onderhouden tussen coaches, sporttalenten en hun ouders. Ook de nazorg verdient meer aandacht binnen alle CTO’s en talentprogramma’s. Talenten die een programma moeten verlaten dienen zowel logistiek als psychosociaal zorgvuldig te worden begeleid.

De belangrijkste overkoepelende aanbeveling is om de structurele inbedding van pedagogisch verantwoorde talentontwikkeling in nationale talentontwikkelingsprogramma’s en CTO’s te verbeteren. Daarnaast zijn tien concrete praktische aanbevelingen gedaan, waaronder het gebruik van onderwijskundige modellen en digitale volgsystemen, het zorgdragen voor voldoende pedagogische deskundigheid binnen begeleidingsteams, het plannen van structurele overlegmomenten in het begeleidingsteam en met talenten en ouders, het aanstellen van een vertrouwenspersoon, de verbetering van nazorg, en interne (jaarlijkse) en externe (tweejaarlijkse) monitoring van het pedagogisch klimaat.

coverbalans1_1

De studie Een kwetsbare balans maakt deel uit van het project ‘Topsportloopbanen: van start tot ster’ van het meerjaren onderzoeksprogramma ‘Sportland Nederland, ambities en prestaties’ (2011-2014) van het Mulier Instituut. Eerder verscheen onder meer een rapportage van een vragenlijstonderzoek onder talentcoaches en ouders van jonge sporttalenten over visies en ervaringen rondom pedagogisch verantwoorde talentontwikkeling (klik hier voor de pdf).

Klik hier om de rapportage Een kwetsbare balans. Talentcoaches en andere CTO-actoren over pedagogisch verantwoorde talentontwikkeling te downloaden (pdf).

Neem voor meer informatie contact op met Agnes Elling.